Үндэһэтэнэй номой сангай хизаар ороноо шэнжэлэлгын түбтэ ород хэлэн дээрэһээ оршуулһан Ф. Шиллерэй “Муу мэхэ ба инаг дуран” гэһэн ном хадагалаатай байдаг.Национальная Библиотека Республики Бурятия

“Муу мэхэ ба инаг дуран” гэһэн номой мүрөөр


“Муу мэхэ ба инаг дуран” гэһэн номой мүрөөр

“Муу мэхэ ба инаг дуран” гэһэн номой мүрөөр

Үндэһэтэнэй номой сангай хизаар ороноо шэнжэлэлгын түбтэ ород хэлэн дээрэһээ оршуулһан Ф. Шиллерэй “Муу мэхэ ба инаг дуран” гэһэн ном хадагалаатай байдаг. Тэрэ СССР-эй Академи наукын хэблэлээр 1940 ондо гараһан юм. Энэ номоор ехэ һонирхожо, нэгэ бага баримта саарһануудые үзэжэ эхилбэб.

Буряадаймнай үндэһэн театрай нээгдэхэдэ хари гүрэнүүдэй ба ородой классигуудай зохёолнуудые табижа харуулха хэрэг гараба. Тиимэһээ мэргэн бэрхэ оршуулагша, бэлиг түгэлдэр зохёолшо Даши Чернинович Чернинов хэдэн уран зохёолшодой зохёолнуудые оршуулһан байна, В. Шекспирэй, К. Гольдиин, Ж.Мольерэй, тэдэнэй тоодо Ф. Шиллерэй “Инаг дуран ба муу мэхэ” гэһэн мещанска трагеди ороно. Энэ пьесэ театрай тайзан дээрэ 1939 ба 1944 ондо табигдаһан юм. А.В. Миронскиин найруулһан зүжэгтэ буряадай мэдээжэ артистнар Мария Степанова ба Владимир Халматов ялас гэмэ наадажа харагшадай  һонирхол татан, ехэ дулаанаар угтуулһан байна.

Иоганн Кристоф Фридрих фон Шиллер хадаа немец арадай мэдээжэ уран зохёолшо, драматург тэрэнэй зохёолнууд бүхы дэлхэйдэ мэдээжэ. Энэ зохёол соо үйлэ хэрэгүүд 18 зуун жэлдэ Германида болоно. Арадай үгытэй ядуу байдал, муу мэхэ, ёһо эбдэлгэ, хүндэ хүшэр байдал, Луиза ба Фердинанд хоёрой сэдьхэл доһолгомо гашуудалта дуран тухай хэлэгдэнэ. Хоёр ангиин зүрилдөөн соо тэдэ хоёрой һайхан дуран мүндэлнэ. Нэгэдэхи бүлэг — баяшуул, сэдьхэлгүй, арад зониие доромжолжо байһан зон. Хоёрдохиниинь үгытэйшүүл. Энэ бүлэгтэ юрэнхылэгшын хүбүүн, дээдэ угай Фердинанд ерэнэ. Тэрэ гансашье Луизада дурлана бэшэ, харин тэрэ Миллерэй бүлэдэ оюун сэдьхэл олоно.

«Би юртэмсэ олооб, тэндэ жаргалай мэдэрэл түрэнэ, тэрэ хадаа шэмэгэй юртэмсэ», — гэжэ Шиллер нэгэтэ хэлээ һэн. Дуран, шэмэг ба тэгшэрэл мүнхэдөө байха.

Даша Черниновэй оршуулһан “Инаг дуран ба муу мэхэ” гэһэн трагедиһээ багахан хэһэг таанадта дурадхая.

Фердинанд

 — Луиза, шарайшни юундэ саб сагаан бэ?

Луиза

 — Үгы даа! Бараг! Хамаагүй! Шимни мүнөө намтайгааб шууш. Мүнөө хуу үнгэрөө.

Фердинанд

  • Минии Луиза намдаа үшөө дуратай бэзэ? Минии зүрхэн үсэгэлдэрэйнгөө зандал, харин шиниихи? Би шамайгаа баяртай байна гү гэжэ нэгэ хараад, өөрөө баһа баяртай боложо ниидэн ошохоор ерээлби. Харахадам ши уйдхартай байнаш!

Луиза

 — Баяртайб, баяртайб бишни, инагни!

Фердинанд

  • Үнэнөө намда хэлыш даа! Ши уйдхартай байнаш! Энэ тунгалаг һайхан уһан шэнги шинии зүрхэ сэдьхэл намда тодо харагдажа байнал. Эндэхэнэ нэгэ тооһонойшье буугаа һаа би тодо харахаб, — энэ нюур дээрэ тэмдэг үзүүлһэн нэгэхэншье уйдхар минии нюдэнһөө далда ошохогүйл! Ши яагааб ши! Түргэн хэлыш! Энээхэн тунгалаг гэрэл арюухан тодо зандаа үлдөө һаань нэгэш үүлэн энэ дэлхэйе барылгахагүйл! Юун шамайе уйдуулааб?






Яндекс.Метрика